قبل هرمك و صحّتك قبل سقمك و اجعل الموت نصب عينيك و استعدّ له بصالح العمل و دع الاشتغال بغيرك فان الموت يأتي اليك دونه . » : « اگر صبر پيشه كنى قضاى الهى بر تو جارى مىشود و تو پاداش صبر خواهى داشت و اگر صبر پيشه خود ننمايى نيز قضا بر تو جارى مىشود و و بال نارضايى بر قضاى الهى بر تو وارد خواهد آمد . پس غنيمت شمار جوانى خود را قبل از پيرى ، و سلامت بدن را قبل از ناخوشى ، و مرگ را در پيش دو ديدهء خود قرار ده و استعداد كن به عمل صالح ، و واگذار اشتغال به غير خويش را ، پس بدرستى كه مرگ تو را درك مىكند در نزد آن اشتغال . » و تأمل نماى قول خداى عزّ و جلّ را كه فرموده است : وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى وَ أَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرى « 1 » « بدرستى كه نيست براى انسان جز آنچه در آن بكوشد و زود باشد كه كوشش او در آخرت ديده شود . » پس كوتاه كن آرزو و املت را ، و اصلاح نما اشتغال و عملت را زيرا كه بيشتر سببى كه موجب اهتمام به كسب اموال و ميل به فزونى اولاد است ، طول امل است . پيغمبر خداى - صلّى اللَّه عليه و آله - به بعضى از اصحاب فرمود : « اذا اصبحت فلا تحدّث نفسك بالمساء و اذا امسيت فلا تحدّث نفسك بالصّباح و خذ من حياتك لموتك و من صحّتك لسقمك فانّك لا تدرى ما اسمك غدا . » « 2 » : « چون صبح كنى حديث مكن نفس خود را به شام و چون شب نمايى ، حديث مكن نفس خود را به صبح ، و در زندگى تدارك براى مرگ خود كن و در سلامت خود براى مرض خويش . بدرستى كه تو نمىدانى فردا چه اسم خواهى داشت ، مرده يا زنده و مريض يا صحيح . » حضرت امير المؤمنين - صلوات اللَّه و سلامه عليه - مىفرمايد : « انّ اشدّ ما اخاف عليكم خصلتان : اتّباع الهوى و طول الامل ، فامّا اتّباع الهوى فانّه يعدل عن الحقّ و امّا طول الامل فإنه يورث الحب للدنيا . » « 3 » : « سخت‌تر چيزى كه بر شما بيم دارم ، دو خصلت است : پيروى خواهش نفس و درازى آرزو ، اما پيروى خواهش نفس ، انسان را منحرف از حق مىكند ، و اما آرزو ، سبب دوستى دنيا و دلبستگى به او مىشود .

--> ( 1 ) النجم / 39 و 40 . ( 2 ) تنبيه الخواطر 1 : 271 ؛ امالى طوسى 2 : 139 ؛ ارشاد القلوب ديلمى : 18 ؛ الترغيب و الترهيب 4 : 234 . ( 3 ) نهج البلاغه 1 : 88 ؛ ارشاد القلوب : 21 به نقل از پيامبر ( ص ) با اندك تفاوتى .